استقلالی و غیراستقلالی بودن صفات

قرآنیان
بازدید: 58

گاهی مخالفان به اشتباه گمان می برند که صفات الهی بر دو نوع است:
تعدادی از آنها صفات خدایی بوده که محال است به دیگری داده شود و بقیه مخصوص خدا نیست و امکان دارد در اختیار دیگران قرار بگیرد.

اما چنین اعتقادی از نوع شرک قول و وصف می باشد، زیرا تمام صفاتِ خدا ، خدایی است و اعطای آن محال عقلی می باشد.

آن چیزی که همواره باید به آن توجه کرد ، ذاتی و استقلالی بودن صفات خدا و بالله بودن صفات مخلوق است و تنها ملاک صحیح ، همین عدم وابستگی خداوند و وابسته بودن مخلوق در تمام صفات می باشد.

دامنه و محدوده کمالات مخلوقات ، هرقدر که وسیع باشد، تاثیری در شریک شدن آنها با خدا ندارد و چنانچه بزرگترین کمالات را به صورت بالله به مخلوقی نسبت دهیم، دچار شرک نشده ایم.

اما اگر کوچکترین و کمترین کمال را به نحو ذاتی و استقلالی به مخلوقی نسبت دهیم، مشرک خواهیم بود.

و به این ترتیب ملاک صحیح برای تباین و تفاوتِ خدا و خلق استقلالی و غیر استقلالی بودن صفات می باشد.

از ادّله عقلی که مخالفان ارائه می دهند، صفاتی مانند : حضور در همه جا ، نظارت بر همه عالم و سمیع کل صوت بودن است که تنها برازنده خداوند متعال بوده و هرگز با مخلوقات که محدود هستند ، تناسبی ندارد.

دیگر دلیل عقلی آنها، به فرض که این صفات قابل انتقال به غیر باشد، این غیر نمی تواند بشری از جنس ما باشد ، به این دلیل که خودِ این بشر جزئی از عالم هستی بوده و احاطه به همه عالم ندارد.

در جواب دلیل اول باید گفت:

قبلا هم گفتیم ، تمام صفات خدا اختصاصی بوده و قابل انتقال به غیر نمی باشد و او در هیچ یک از صفات سامع و عالم بصیر و… اشتراکی با مخلوقات ندارد.
ملاکِ صفت خدایی، استقلالی و ذاتی بودن آن است که قابل انتقال به دیگری نیست.

اصولا عالم مخلوقات با تمام وسعتش محدود است ، بنابراین امکان دارد با اذن و اراده الهی ، موجودِ محدودی بر تمام صفات فوق احاطه یابد و چنین صفتی که احاطه یک نامحدود به مجموعه ای نا محدود است و اعطای کمالی از جانب خداست ، از مقوله الله کردن یک مخلوق به اذن خدا نمی باشد.

برچسب ها: , , , ,
نوشتهٔ بعدی
شورای سقیفه بنی ساعده و اجماع صحابه!
نوشتهٔ پیشین
عمر بن خطاب، مجتهدی که حکم تیمم را نمی دانست!

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست